ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
545
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
در همين خطبه بيان شده است وهمان كلمات را به حيوان تشبيه كرده است زيرا در حقيقت كلمات سخن نمىگويد ودر عين حال براي نظر كننده مفيد است واز آنها برترين فايده را مىبرد ، بنا بر اين براي عبرت گرفتن داراى بيان مىباشد . ( 3192 - 3188 ) فرموده است : غرب رأى امرئ تخلّف عنّى اين جمله اشاره به مذمّت كساني است كه با آن حضرت مخالفت كردند وحكمي است بر سفاهت وناداني وعدم رأى ثابت آنها در مخالفت با آن حضرت . توضيح اين كه مخالفان فكر مىكردند كه كدام كار براي آنها سودمند است ، متابعت از آن حضرت يا مخالفت ؟ سرانجام به اين نتيجة رسيدند كه مخالفت با امام موفقيّت آميزتر است وهمين بدترين وزشتترين رأى است . چنين كسى مانند شخصي است كه بدون فكر به كارى اقدام كرده است ويا مانند كسى است كه رأى حق بر أو پوشيده مانده است . واين كلام در مقام توبيخ است براي متخلّفان به گونهء ضرب المثلى كه مىگويد : ايّاك اعني واسمعى يا جارة « 2 » . ( 3198 - 3193 ) فرموده است : ما شككت في الحقّ مذ رأيته اين كلام ، بعضي از عوامل وجوب پيروى وعدم مخالفت با آن حضرت را بيان مىكند . امام ( ع ) خود را چنين توصيف مىكند كه پس از شناخت حق هرگز برايش شكّ حاصل نشده است ، زيرا خداوند حق را بر أو نمايانده وبر نفس قدسيّهء أو كمالاتى را افاضه فرموده است كه لازمهء آن خبر دادن امام ( ع ) بر استوارى حقّى است كه خداوند به أو نمايانده وبزرگى شأني است كه خداوند به أو افاضه كرده است وبدين سبب بر انديشهء أو هرگز شبههاى عارض نمىشود . اماميّه از همين
--> ( 2 ) مقصود من تويى اى همسايه بشنو ! . اين معادل ضرب المثل فارسي است كه : به در مىگويند تا ديوار بشنود . - م .